آشنایی با آیت الله سید ابوالقاسم خویی
آشنایی با آیت الله سید ابوالقاسم خویی
ولادت
سید ابوالقاسم خویی (زادهٔ ۱۳۱۷ در خوی و درگذشتهٔ ۱۴۱۳ در كوفه) از فقها و مراجع تقلید شیعه است. پدرش بنا به تقلید از نام علی، نام او را ابوالقاسم گذاشت.[۱]
تحصیل
علوم مقدماتی را تا ۱۳ سالگی در زادگاه خویش آموخت. در سال ۱۳۳۰ به نجف رفت و در درس خارج اصول فتحالله شریعت اصفهانی،[۲] مهدی مازندرانی، آقا ضیاءالدین عراقی، محمدحسین غروی اصفهانی، محمدحسین نائینی حضور یافت. کلام، تفسیر و فن مناظره را از محمدجواد بلاغی نجفی فراگرفت. او به خاطر علاقه اش به یادگیری حکمت و فلسفه در درس سید حسین بادکوبهای حاضر شد.
ریاضیات، حساب استدلالی، هندسه فضائی و مسطحه و جبر را نزد سید ابوالقاسم خوانساری آموخت.[۳]
آثار
نفحات الاعجاز[۴]
البیان فی تفسیر القرآن
معجم رجال الحدیث[۵]
اجود التقریرات[۶]
تکملة منهاج الصالحین
مبانی تکملة منهاج الصالحین
رساله در خلافت
قصیده در مدح امیرالمؤمنین (ع)[۷]
رساله در لباس مشکوک
المسائل المنتخبة
تعلیقه بر عروة الوثقی
تعلیقه بر المسائل الفقهیة
تهذیب و تتمیم منهاج الصالحین
المسائل و الردود
مستحدثات المسائل
توضیح المسائل
منتخب توضیح المسائل
منتخب الرسائل
تلخیص المنتخب
تعلیقه المنهج لاحکام الحج
مناسک حج
منیة المسائل
ازالة المحادة عن ملک المنافع المتضادة[۸]
اضائة القلوب بتحقیق المغرب و الغروب
انارة العقول فی انتصاف المهر بموت احد الزوجین قبل الدخول
فقه القرآن علی المذاهب الخمس
قاعدة التجاوز
فهرست جامع الشتات میرزای قمی
تقریرات درس فقه مرحوم میرزای نائینی
تقریرات درس فقه مرحوم محقق اصفهانی
حاشیه بر وسیلة النجاة
حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
تعارض الاستصحابین
تقریرات درس اصول مرحوم محقق اصفهانی[۹]
شاگردان
محسن کوچهباغی تبریزی
سید علی سیستانی
محمدتقی بهجت
محمد صادقی تهرانی
میرزا جواد تبریزی
حسین وحید خراسانی
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
موسی شبیری زنجانی
سید صادق روحانی
موسی صدر
سید محمدباقر صدر
مسلم ملکوتی
سید جعفر شهیدی
محمدتقی جعفری
سید جلالالدین فقیه ایمانی
سید ابوالقاسم کوکبی
میرزا علی غروی تبریزی
سید محمدحسین فضلالله
اسد حیدر
سید محمدعلی قاضی طباطبائی
محمدجواد مغنیه
سید عبدالرزاق مقرم
سید جعفر مروج جزایری
اسماعیل محقق کابلی
سید محمد بجنوردی
ابوالقاسم گرجی
مرتضی بروجردی
سید رضا خلخالی
سید محمدتقی خویی
سید محمدمهدی خلخالی
میرزا رضا لطفی
سید علی شاهرودی
سید علاءالدین بحرالعلوم
محمد اسحاق فیاض
سید محمد روحانی
سید اسدلله مدنی
احمد وائلی
سید ابوالفضل موسویتبریزی
سید جواد شبر
سید محمدتقی حکیم
محمدعلی توحیدی
سید علی بهشتی
شیخ محمد رضا مروجی طبسی نجفی
سید محمد حسین حسینی طهرانی
خدمات اجتماعی
احداث کتابخانه، مدرسه، مسجد، حسینیه، خوابگاه، درمانگاه، بیمارستان، مؤسسه خیریه و دارالایتام، از خدمات او میباشد.
کشور موسسات
۱ -ایران ---مدینة العلم، قم[۱۳]
کتابخانه آیت الله خویی، قم[۱۴]
مدرسه و کتابخانه آیتالله خویی، مشهد
دارالعلم، اصفهان
مجتمع امام زمان (ع)، اصفهان
۲ -آمریکا ---مرکز الامام الخوئی الاسلامی، نیویورک[۱۵]
مرکز الامام الخوئی، سوانزی[۱۶][۱۷]
مسجد و مرکز اسلامی، لوس آنجلس
مسجد و مرکز اسلامی، دیترویت
۳ -انگلستان-- -مرکز الامام الخویی، لندن[۱۸]
موسسه امام الخویی، بریطانیا[۱۹]
۴ -فرانسه ---مرکز اسلامی[۲۰]
۵ -هند--- المجمع الثقافی الخیری، بمبئی[۲۱][۲۲]
۶ -پاکستان ---مکتبه الثقافة و النشر «انتشاراتی»، کراچی[۲۳]
۷ -لبنان--- مبرة الامام الخوئی، بیروت[۲۴][۲۵]
۸ -مالزی ---مکتبة الثقافه و النشر، کوآلالامپور
۹ -عراق--- مکتبة الامام الخوئی، نجف[۲۶]
مدرسه دار العلم، نجف[۲۷]
۱۰ -تایلند--- مؤسسة دار العلم، بانکوک[۲۸]
مدرسه دینی، بانکوک[۲۹]
مرکز دارالزهرا، یتانولغ[۳۰]
۱۱ -کانادا ---موسسه امام الخویی، مونترال[۳۱]
۱۲ -بنگلادش ---مدرسه دینی، داکا
از نگاه دیگران
سید علی خامنهای:« عمر طولانی و پربرکت این مرد بزرگ که نزدیک به یک قرن امتداد یافت، سرشار از آزمایشهای الهی و نشانگر سعی و تلاش یک انسان مؤمن و پرهیزگار است. ایشان در بسیاری از علوم اسلامی رایج در حوزههای علمیه از اساتید مسلم و کم نظیر به حساب میآمد. فقیهی بزرگ و اصولیای عمیق و مفسری نوآور و رجالیای صاحب مکتب و متکلمی زبر دست بود.[۳۲] »
محمدجواد مغنیه:« او آفتابی است که اشعههای روشنگر آن در هر زمان و به هر نقطهای پرتو افکنی میکند. او استاد من و استاد بزرگان علم و دانشمندان نجف میباشد. او همانند محوری است که علوم اسلامی به دور او میچرخد. او کسی است که حوزه نجف مرهون زحمات و فعالیتهای علمی وی میباشد.[۳۳] »
در سنگر مناظره
او علاوه بر تدریس علوم اسلامی، در فن مناظره با مخالفان و دانشمندان سایر ادیان نیز خبره بود. در مناظره، شیوه سقراط را در پیش میگرفت و ابتدا، تظاهر به قبول گفتار طرف مقابل میکرد، آنگاه مانند یک شاگرد که در مقام دانشطلبی و استفاده از استاد دانشمند خود است، اشکالات و مطالبی را به عنوان سؤالات علمی، با مهارت خاصی پیش میکشید و موجب میشد که طرفِ مناظره حقایقی را به زبان آورد که ناخواسته، گفتار قبلیاش را نقض کند. بدین گونه او را در تناقضگویی و بن بست قرار میداد و راه فراری برای وی باقی نمیگذارد، جز این که ناگزیر به جهل و اشتباه خود اعتراف کند.[۳۳]
برخی نظرات
قراءات سبع فاقد سند معتبر به محمد میباشد.
هیچ کاهش و افزایشی در قرآن رخ نداده است.
جز آیه نجوی، هیچ آیهای نسخ نشده است.
اختلاف افق، تأثیری در ثبوت هلال ندارد. اگر ماه در هر جای دنیا دیده شود، گرچه در نقاط دیگر ماه قابل رؤیت نباشد، اول ماه یا عید اضحی ثابت میگردد.
در سنگر سیاست و مبارزه
فتوای تاریخی در مبارزه با کمونیسم
حکم به حرمت شرکت در حزب توده
مبارزه با نفوذ صهیونیسم در ایران
استقامت در برابر فشارهای رژیم صدام
حمایت از قیام شیعیان عراق
وفات
وی در روز شنبه، ۸ صفر ۱۴۱۳ ـ ۱۷ مرداد ۱۳۷۱، به علت بیماری قلبی در سن ۹۴ سالگی، در كوفه درگذشت و در مسجد الخضراء صحن حرم علی بن ابیطالب دفن شد.
پانویس
۱.↑ سیمای خوی، ص ۱۶۹.
۲.↑ معروف به شیخ الشریعة.
۳.↑ مجلهحوزه، ش ۳۰، مصاحبه با آیتالله حسینی همدانی.
۴.↑ در اثبات جاودانگی قرآن.
۵.↑ این کتاب یکی از کم نظیرترین کتابهای رجالی شیعه میباشد که دربردارنده شرح حال ۱۵۷۰۶ نفر از زنان و مردان راوی حدیث میباشد. این کتاب برای پنجمین بار، در سال ۱۴۱۳ ه.ق و در ۲۴ جلد منتشر شده است.
۶.↑ این کتاب تقریرات درس اصول میرزای نائینی است که آیتالله خویی آن را در ۳۱ سالگی نوشته است.
۷.↑ وی آن را در ۹۰۰ بیت در وصف علی (ع) سروده است و سید مهدی موسوی خراسانی، آن را در سه جلد شرح کرده است.
۸.↑ این رساله در سال ۱۳۵۱ ه.ق به امر میرزا علی آقا شیرازی نوشته شده است.
۹.↑ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص ۲۴؛ یادنامه آیتالله خویی، ص۷۸.
۱۳.↑ قم
۱۴.↑ قم
۱۵.↑ آمریکا
۱۶.↑ یکی از شهرهای دانشگاهی جهان. این مرکز قبلاً کلیسا بود.
۱۷.↑ موسسه در سوانزی
۱۸.↑ این مؤسسه که در شمال غربی لندن قرار دارد، قبلاً کلیسا بود و شامل: مرکز اسلامی، مدرسه امام صادق (ع) (ویژه پسران)، مدرسه الزهرا (ویژه دختران)، سالنهای غذاخوری، سالن اجتماعات، کتابخانه عمومی، کتابفروشی و مرکز تبلیغات میباشد.
مجله «النور» از سوی این مرکز، هر ماه به دو زبان عربی و انگلیسی منتشر میشود که در گسترش معارف شیعی در میان مسلمانان اروپا نقش به سزایی دارد. این مرکز بر تمام مؤسسات او در جهان، نظارت دارد.
۱۹.↑ لندن
۲۰.↑ فرانسه
۲۱.↑ یکی از بزرگترین مؤسسات فرهنگی جهان اسلام میباشد.
۲۲.↑ بمبیی
۲۳.↑ پاکستان
۲۴.↑ این بنا جهت اسکان فرزندان آواره لبنان و فلسطینی ساخته شد و دارای شش بلوک جداگانه در شش طبقه، به همراه امکانات آموزشی و بهداشت میباشد.
۲۵.↑ لبنان
۲۶.↑ خدمات آیت الله خویی
۲۷.↑ خدمات آیت الله خویی
۲۸.↑ بانکوک
۲۹.↑ بانکوک
۳۰.↑ تایلد
۳۱.↑ کندا
۳۲.↑ به نقل از پیام تسلیت سید علی خامنهای در رحلت او.
۳۳.↑ ۳۳٫۰ ۳۳٫۱ ترجمه البیان، ص ۱۲.
منابع
شبكه اطلاع رسانی اجتهاد
مرکز اسلامی آیتالله خویی در انگلستان
مدرسه الایمان آیتالله خویی در نیویورک
جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج ۳، چ ۱، نشر معروف، قم: ۱۳۸۲.
منبع :ویکی پدیا
